Xas akken ifadden-ik ulwan, tugiḍ ad teḥebseḍ tikli.
“Akken yebɣu yili lḥal”, akken tebɣu tili tudert, kečč tezgiḍ d yiwen-ik, d winna i snen meṛṛa medden s yiwen wudem d yiwet n tikli.
Tedreḍ-tt-id akken i tt-tufiḍ, mebla asḥissef, mebla acetki. Werǧin teḥgin tala-inek, werǧin i tɣulleḍ yiwen.
Tagersa-inek tmeggel iɣewdan d iḥerqan, tegla ula s usuki, anda akken telukkez zzayla. Tzerɛerḍ mebla leḥsab, segmi awal-ik inuda-d tuddar d tirni.

I tmedyazt-nni d-yettaznen sbaṛ, i yezzuzunen imuḍan, kečči terniḍ-as laɛqel akken ad ssis tifrat. Yesla-yas-d wadrar ɛlayen, yerra-yak-d ṣṣut ula d netta akken ad slen warraw-is.
« Ul-ik yeččuṛ d lxiṛ d tayri », imi-k yeqqaṛ-d tidet s wawal iǧehden, awal iṛeṣṣan s tmusni id yezzi-n maṛṛa i yezemniyen n umaḍal. Awal-ik yufrar ɣef awal nniḍen amzun d zit ɣef aman, maca d zzit nni ur kkin waman.  Win i tt-yeswan ad as-d-lli allen, ad as-tṛebbi ifadden akken ur ifeccel ara.
Xas tettruḍ, mačči ɣef yiman-ik, neɣ ɣef wayen ur tesɛiḍ ara, neɣ ahat ayen k-iṛuḥen; kečč tettruḍ ɣef yemdanen nniḍen; ɣef yemdanen yettwaḥqṛen, yettwawten, yettwawḍen.
Tuɣaleḍ d iles-nsen. Tamedyazt trekkem deg-k akken ttazagen waman d axel n tassilt.
Xas akken ifadden-ik ulwan tugiḍ ad teḥebseḍ tikli. Iẓuran-ik wweten s talqi di Taqbaylit-nni iṣeḥḥan, i swent tregwa n tnaṣlit. Ad as-tiniḍ tusiḍ-d di tudert nniḍen; tudert ur nesɛi aqṛaḥ, ur nesɛi leɛtab, ur nettṛebbi cḥani. Aɣbel-inek d Taqbaylit amek ara teddu ar sdat. Lḥir-inek ɣef tgmat amek ara yezdi wexxam.
Aḥebbaṛ-inek ɣef umdan amek ara yettwaqadaṛ akken yebɣu yili umkan-is di tmetti. Qqaṛen aḥlil wi ẓran, aḥlil win ur neẓri, kečč tugiḍ ad tiliḍ d aḥlil, xas akken atas n tmsal i tezṛiḍ. Deg tmedyazt ar umezgun, di tira ar ssalima, leqdic-inek ɣezzif, hraw u yeṭṭuqqet. Acḥal inurar n umezgun deg i tmerreḥeḍ, geddac n isura n ssalima deg i turareḍ, wanag tura isefra-inek d tisulal ɣer i tsenned Taqbaylit; xas akken teǧǧiḍeɣ, teǧǧiḍ-d. Sgunfu di talwit. Ar timlilit.

Mohand Larbi Allili

Anwa i d amedyaz amdan, anwa i d amdan amedyaz?

Yuɛer ad mmeslayeɣ ɣef win yesdukklen laɛqel d wayen t-yessufuɣen. Tikli yid-s d asefru ur nettfakka ifel i tmenna akkin. Tikwal xas akken ay nella, ttnadiɣt anda nniḍen. Asmi nudaɣ amdan, mlaleɣ-d asefru. Asmi nudaɣ amedyaz, mlaleɣ-d Ḥmed Leḥlu. S cwiṭ yettidir aṭas, izerreɛ yettṛaju ad ɣellten wiyaḍ, ur ǧǧin icuḥ iwawal, iḥemmel ad t-id-yini akken yebɣa, ur yelli d win yettḥettimen tikta-s. Yeqqar-d: amdan yesɛa azref ad yini awal-is akken yebɣu yili, d wid ara s yeslen ara s yerren azal-is. Tiɣaltin id-nelḥa akken ǧǧant-iyi-d ccwami; mačči di yixxuṣ, ttiwlacin-is iyi-zedɣen. Di ccama ar tayeḍ ad d-yenfufed wawal i nesqerdec akken, ur s-ddiɣ ur d iyi-ddi di lebɣi. Nesqerdic, nettellem alamma yuli uẓeṭṭa nesrusuy-it di tɣaltin, ibidi wi bɣan yels-it…

Yahia Sail (Ageswaḥ)

 

 

 

 

*Ḥmed Laḥlu ilul di 15 Yennayer 1965 di taddart Taqeṛṛabt, di tamnaṭ n Iɣil Ali di lǧiha n Bgayet. Ger imedyazen imeqranen id teǧǧa Taqbaylit u d asegbar n umezgun akk d ssalima. Aṭas n tcaqqufin ak d isura deg i yikka. Ger immuden n tmedyezt i d yessufeɣ, “Abrid Abrid” deg aseggas n 2006. Yemmut ass n 2 yebrir 2019, di leɛmer-is 54 n yiseggasen.