8 n yiseggasen i yezrin segmi i d-yeffeɣ wungal-is amezwaru Amsebrid deg useggas n 2018, tikkelt-a tameskart Chabha Ben Gana, tuɣal-d s wungal wis sin s wazwel “D asderfef”, d-yefɣen ɣer teẓrigin Imtidad, 2026.
Deg wul n wungal :
Ungal yettales-aɣ-d taqsiṭ n Masisilya, tilemẓit i yeǧǧan taddart-is s tmara, seld mi tunag twacult-is ɣer tmaneɣt. Gar ccfawat n temẓi-s asmi i tebda amecwar n tira segmi tella d d taqrurt deg uɣerbaz amenzu n taddart-is almi d asmi i tekcem tasdawit anda i temlal d wungalen n teqbaylit i tikkelt tamezwarut deg tudert-is.
“Timlilit-inu tamenzut d wungal n teqbaylit am uɣrib i tečča lɣerba mi d-yekcem tamurt-is, yuɣal-d s axxam-is, s akal-is, s imawlan-is, neɣ am win yemlalen d yiman-is.” Sb. 35
Fukken wussan n tesdawit, Masilya teffeɣ-d d taneɣmast. Amahil i as-d-yuǧǧwen tuḥsifin asmi tura amagrad ɣef lḥemla i yuwten deg tmaneɣt, tegla s wacḥal n terwiḥin. Asmi tnuda, tufa ssebba d tiqenṭert i tergel tɣiwant, dɣa iḥemmalen ur ufin ara abrid ansa ara ɛeddin. D taluft-a i tt-yessawḍen ɣer yifassen n teɣdemt.
Yak qqaren, ɣer taggara ad d-yeggri ufellaḥ d mmi-s d win yettaṭṭafen imi-s. Imi Masilya mačči d tin yettaṭṭafen imi-s, texles-itt ɣlayet asmi i qersen s rrsas ɣer tkerrust-nsen. Ma yella netta temneɛ, maca taxessart tegla s terwiḥt n baba-s.
“Ḥulfaɣ i tkerrust tezzi yis-neɣ, terra ɣer lfusi, teqleb d tidist. Simi d-kkreɣ ad d-seggmeɣ iman-iw, yeɣli-d uqerru n baba ɣer yirebbi-w. Refdeɣ-t-id ččuren-d yifassen-iw d idammen…” sb. 117
Seg yimir-nni i tbeddel tudert ɣef Masisilya. Tezzer deg temda n leḥzen d tuzzma ɣef tmettant n baba-s. D taddart-is kan i d-tufa ad as-tger irebbi i lxiq-is d yimeṭṭawen-is. Zrin 3 n yiseggasen, maca lǧerḥ yugi ad yeḥlu, layas yugi ad as-yebru, dɣa tebges-d ad teg tilisa i tudert-is. Asmi i truḥ ad d-tḍegger iman-is deg yiwen n ucruf, dɣa tejbed-itt-id Nina, yiwet n teqcict i yuɣen iberdan d lexlawi, ur tesɛi la aḥbib la lwali.
Dagi ungal ad yaɣ abrid-nniḍen. Ad nekcem deg teqsiṭ n Nina. Tilemẓit iɣef yetɛedda yiwen, dɣa ffɣen-tt yimawlan-is amzun akken d nettat i d-yuǧwen lɛar s ufus-is. Tuɣal d llaẓuq deg yimi n wat taddart. Taddart-nni taderɣalt ur nwala ara tiyita d lǧerḥ i iḥuzan taqcict tameɣbunt, maca twala kan nnif-is mi yexnunes deg yiɣẓer n leɣḍer. Sb. 159
Taqcict i ɣeḍren wussan, teḍmeɛ ad d-taf irebbi ara tt-iḥerzen, ad as-tsettu lhem-is, ziɣ d tiyita i as-terna. Ur temniɛ seg yiwen. Dɣa tebges ad d-terr ttar s yiseɣ-nni iɣef ttḥezziben.
“Seg yimir, s kra ttwalin d iseɣ, kra ttwalin d lḥerma, ǧǧiɣ-asen-t-id ɛeryan. Kra akken ɣef wacu i yi-yekkat baba, xedmeɣ-t, yuweḍ-d wass deg-s ɛejneɣ akken ad t-yaweḍ yisalli. Ttarraɣ-d ttar, ferḥeɣ s yiman-iw, ɣelbeɣ-t, kkiɣ-d nnig-s.” Sb. 174
Aɣanib akked tutlayt
Xas ulamma taqsiṭ n wungal tettban-d d taḥerfit, maca Chanha Ben Gana temsel-itt s tutlayt d uɣanib icebḥen i as-yernan sser i wungal. Yal awal deg umḍiq-is, yal tafyirt s unamek-is. Ulac din tuzzya d tunnḍa deg wawal.
Ayen i d-yufraren ugar deg wungal-a d tanmeẓla (cohérence) iɣef ibedd wullis. Yal taseddart teqqen ɣer weltma-s, tikti tcudd ɣer tayeḍ, ulac anegzum ara yesɛerqen lewhi i yimeɣri. Tiqsiḍin myekcament deg way-gar-asent, ta tcudd ɣer tayeḍ akken i iwata. D annect-a i as-yernan ccbaḥa i tira n wungal “D asderfef”. Win ara t-yeɣren, ad yestumen s tɣuri-s, ad yinig d yiwudam-is, ad iḥulfu yis-sen, ad yidir yid-sen amzun d yiwen gar-asen.
Sɣur: Larbi Yahioun