Ur d-uɣaleɣ ara d umatu si Tmurt n Wis d Acu-tt (T.N.W.A). Nniɣ-as : Da ara qqimeɣ alamma mmlaleɣ akked Cix Muḥend Ulḥusin. Dɣa, furseɣ tagnit ṛwiɣ acali di T.N.W.A. Ayen lḥiɣ din, ur d as-ḥulfaɣ i ɛeggu. Ula d taguni ulac imi werǧin d-yeɣli yiḍ. Lḥasun ur ḥulfaɣ i naddam, ur ɛyiɣ. Tellla tayeḍ : di tegnawt n T.N.W.A, mmlalen yitran, iṭij akked waggur. Lukan tettafeḍ, allen-ik zgant recqent deg igenni : d cbaḥa ur nesɛi lmital. Di tsebḥit n wass aneggarru i deg ara d-uɣleɣ ar tmurt n at laxart, mmlaleɣ-d d Ccix Muḥen Ulḥusin. Tuɣ-t akked Si Muḥ Umḥend ddaw yiwet n teslent. Ḍehren-iyi iḍuḍan n Ccix Muḥen ttarant lukfen i wis d acu-tt teḥcict-nni. Waqila d win, d asebsi ! Ccix Muḥend i jebbed deg usebsi !
Tangalt : Anɛem a ccix, d keč aya ?
Ccix Muḥend Ulḥusin : Lɛeslama-inem a yelli, lɛeslamaa s rriḥa n tmurt !
Tangalt : Anɛem a Ccix, agirru-nni d asebsi ?
C.M.U : D win ! Ur wehhem ara. Lukan i t-ɛerḍeɣ, asmi akken lliɣ di Tmurt, ttili Mouloud Mammeri ad d-yessufeɣ « Yenna-yas Ccix Muḥend : tayri, tayri, tayri, kulec hatan din ». Zriɣ ur yewzin ara usefru-a, maɛna akka i t-bɣiɣ. Teẓriḍ acimi ?
Tangalt : Anɛam a ccix ur ẓriɣ ara !
C.M.U : yakk a yelli d nekk i d as-yennan : ddin, ddin, kulec hatan din.
Tangalt : yella waya.
C.M.U : d nekk i d as-yennan daɣen : «am win ikerrzen, am win ineqqcen, am win ittaǧwen iqnucen, yiwen akw i ten-iwɛeggcen. », « ul d ineslem, ssuq d aṛumi ». lḥasun mačči d yiwet n teɣyulit. Ah a lukan iɛerḍeq asebsi, dayen nniḍen maḍi ara d-iniɣ.
Tangalt : Anɛam a Ccix ayen akk d-tenniḍ s wazal-is.
C.M.U : semmeḥ-iyi kan a yelli, waqila d Baudelaire ayahi ! (ibedd Ccix, yessawel-as i Baudelaire) : Charles, Charles, par là !
Charles Baudelaire : Bonjour les Mohand ! bonjour jeune fille.
SI Muḥ Umḥend : bonjour Charles. Où étais-tu passé ?
C.B : Par ci, par là
C.M.U : La belle jeune fille que tu vois là vient de chez nous.
C.B : Tu peux parler en kabyle Muḥend. Je le comprends et le parle.
C.M.U : D tidet ttuɣ belli di T.N.W.A ulac aɣbel n tmeslayt. Lḥasun yewwi-k-id Rebbi. Tuɣ qqareɣ-as i Tangalt belli aṭas i zegleɣ di Tmurt n at laxart. J’étais passé à côté de beaucoup de choses. Dɣa mmektaɣ-d ayen turiḍ mi k-tuɣ di tmurt n at laxart. Ayen d-tenniḍ, d ayen ibɣiɣ ad d-iniɣ ula d nekk, ad as-tiniɣ i Tangalt.
C.B : Acu akka d-nniɣ ?
C.M.U : Tenniḍ-as : « il y a dans tout homme, à toute heure, deux postulations simultanées, l’une vers Dieu, l’autre vers Satan. L’invocation à Dieu, ou spiritualité, est un désir de monter en grade ; celle de Satan, ou animalité, est une joie de descendre »
Tahar Ould Amar