D awezɣi ad nettu Mayyu n 1981; yerceq ireṣṣa gar yiẓuran n tfekka n umezruy-nneɣ. D amennuɣ mgal ddel i ɣ-d-ssağwen, d amennuɣ mgal yir tudert i ɣ-d-iṣaḥen, d amennuɣ mgal wid yerran yettarran ẓẓerb i tmaziɣt. Mayyu d gma-s n yebrir 1980 n tmurt: d afellaḥ, d axeddam, d aẓawali, d agugam; d asnawi, d asdawi, d anelmad neɣd aselmad, ddan akk d ṣṣwab n yizerfan n tudert. D ta iwumi ara nessiwel tagrawla talsant tameɣradant…

Aṭas i teffer tuffra, neɣ d ttawil ur nezmir i yiman-is. Ulac timetti ur nettidir aya; ziɣ amaḍal-a d taddart-nni-nniḍen… anef-as i tikli ad tissin tidi: ula ara d-rnun yimdukkal n wul n wallaɣ ɣef tmeddurt n tudert. Mayyu 1981 d aktay, d asmekti adelsan n tmurt, d ineḍruyen yuɣen azal meqqren deg umezruy n umussu MCB n tegrawla-nneɣ.  D ayen i nedder -ama izad neɣ ixuṣṣ- i d amezruy n temẓi-nneɣ ma tecfa fell-aɣ temɣer. Yal akud s umezruy-is. Ula d tirga yeffeɣ yiḍes ḥeṣlent deg udekwel d usdekwel. Awi-d kan ad ɣ-d-yemmekti waẓar n wawal!
D ″Awal″ i s-yettaken aẓar i wawal. Ay ameslay ay awal, ay asekkil a tira! Ad ttaf tmussni tasusmi-s; yal wa amek i tt-id-tufa tsusmi n tmussni-s. La ttaruɣ war tilisa, ssenfalayeɣ kan s teqbaylit akken ad d-mmektiɣ tamaziɣt-a-nneɣ. Amek i nuɣal d iwezwazen n ″ubuqal w-wakal″? Tixeŗ-as kan i ″usekkil″ n wurfan ad yelḥu mi yemwawel lxaṭer n yinig!
Γas meẓẓey uwessar, ilemẓi n tewser yecfa-yas-d azuḥ i waya ɣas aṭas i teffer tuffra iman-is:

D amezruy neγ d asmekti
Mayyu d tirɣi n tiɣri;
Ur yeffiγ wul allaγ-is

Yegra-d usmekti n temẓi,
Iṭij d gma-s n tziri:
Tignawt…ur d agris d absis

Mayyu d tafsut n tgemmi
Amennuɣ-is d inigi:
Yal iḍes yaɣ targit-is…

Moh Laid Deflaoui