Ddurt-agi, deg Umkan n Wis d Acu-t, mmlaleɣ-d yiwet/ yiwen n tmeṭṭut/argaz. Lḥasun ur iban d acu-t/d acu-tt. Tecbeḥ/yecbeḥ dayen kan. Tikwal tettban-d/yettban-d teksumt-is mellulet, tikwal berriket, tkwal daɣen zeggaɣet. Allen-is d tizegzawin, d tiẓerqaqin, d tiberkanin… Mačči d yiwen yini. Aṭas i telsa/yelsa, tban-iyi-d ula d tmeḥremt. Maca ad as-tiniḍ ɛeryan itella/yella. Qerbeɣ ɣur-s. temmuqel/yemmuqel-iy-d tecmumeḥ/yecmumeḥ.
Tangalt : Azul a massa, mass, nanna, dadda, ultma, gma…
Nettat/netta : Azul a Tangalt. Ɛeslam-inem !
Tangalt : Ur ẓriɣ amek ara m/k-siwleɣ. Ur kem/k-sineɣ ara
Nettat/netta : Nek d tiririt ɣef tuttra-inem, mara tmuqleḍ udem-im di lemri, teqqareḍ-as « Anta i d nek ? ». Nek d isem-nni i d am-fkan, d cfawat-nni i s-tezuxuḍ, d leǧwareḥ-im. Nek d ullis-im i d-yuɣen aẓar d leqrun aya, u mazal-it iteddu.
Tangalt : Ur ɛad ur gziɣ ara.
Nettat/netta : Nekk d azeṭṭa yulin s wawalen imezwura d-teṭṭḍeḍ si tebbuct n yemmam-m ; azeṭṭa yessuli umezruy akked udles. Nekk d timlit n wacḥal d abrid, n wacḥal. Nek d… kem, d netta, d wahi, d tahi…
Tangalt : Dayen fehmeɣ : kem d taqbaylit, d tamaziɣt !
Nettat/netta : (Tetterḍeq/yeṭṭerḍeq d ṭadsa) mačči kan. Ini-iyi-d, kemmini a Tangalt d taqbaylit d tamaziɣt kan ?
Tangalt : Euh…
Nettat/netta : Twalaḍ, mačči kan ! axaṭer ma yella kem, Tangalt, d tamaziɣt kan, yettusemma Tangalt d aẓru, d ablaḍ ur nettenwiwil, ur nettḥulfu s wayen i d as-d-yezzin, ur nekki di lebni n ullis-is…
Tangalt :Dayen ẓriɣ anta i d kem : Tamagit !
Tamagit : D nek !
Tangalt : Acu tebɣiḍ ad d-tinniḍ mi d-tudreḍ ablaḍ.
Tamagit : Bɣiɣ ad d-iniɣ belli ayen tsemmam s teqbelit-nniḍen « identité » ur teqqin ara ɣer yiwen wawal : tamaziɣt. Bɣiɣ ad d-inniɣ belli « l’identité » am wasif ur nettkaw, iteddu, iteddu, alama yewweḍ lebḥer. Bɣiɣ ad d-inniɣ belli « l’identité » mačči d taɣawsa yeṭṭfen tiɣmert : d akala (processus) yiwen sya d sya, mazal-it yettnerni.
Tangalt : Nezga nettnadi-kem, nettmeslay fell-am.
Tamagit : D ta i d tawaɣit !
Tangalt : Amek akka ?
Tamagit : Berkat ur d iyi-ttnadit ara, ur seqsayet ara fell-i. Ulac anda i freɣ. Lliɣ deg isteqsiyen akked tiririn-nnwen. Lliɣ deg iḥulfan-nnwen, deg tirga-nnwen. Ddret akked wiyaḍ, ur tkukrut ara wayeḍ. Ddut ar zdat, serreḥet i ublaḍ. Neɣ ma ulac ad awen teḍru am…
Tangalt : am… ?
Tamagit : Ttnadiɣ tugna ara kem yesfehmen. Dayen ufiɣ-tt : ssugen (imaginer) ad d-nerebbi yiwen n weqcic deg yiwet n taddart ulac win tt-izedɣen. Aqcic-nni ḥala yiwen i keččmen ɣur-s d s-yefk ad yečč ad isew, ad yemmeslay yid-s. Mi meqqer cwiṭ ad as-awin tilibizyu. Tilibizyu-nni tettaṭaf-d ḥala BRTV, rnu ulac tugna, yekkes-itt utiknisyan. Aqcic-nnisbeḥ meddi i ssel ala ssut n Tarwiḥt, Ḥemmu, Takfarinas… D tin kan i d « identité » n uqcic-nni. Mi meqqer uqcic-nni, ad d-yas utiknisyan-nni ad d-yir tugniwin i tlibizyu, rnu mačči ḥala BRTV ara yilin. Dɣa, ad yissin tilibizyuwat nniḍen, ta s teglizit, ta s taɛrabt, ta s tefransist… Amek ara teḍru i uqcic-nni i yenwan ḥala ayen yellan d BRTV i d ddunit, i d netta ?
Tahar Ould Amar
